Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama aromalar sonradan açılır ve bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale yöntemidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar açısından önce burundan algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz görünür o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe tat katmanı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ile puan deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman sönük bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını etkileyen başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur değerlendirme günü seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava ya da koku çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.